Sociaal overleg 2024 - Het weekoverzicht

Een eigenzinnig weekoverzicht van min of meer opvallende feiten en ontwikkelingen op het vlak van sociaal overleg, werknemersinspraak, sociale conflicten en collectieve arbeidsverhoudingen in de brede zin van het woord.

 

Elke week schuimen we de media af op zoek naar tendensen, feiten en cijfers. Soms met wat vertraging op de actualiteit, een zeldzame keer aangevuld met commentaar, nooit met de pretentie volledig te zijn.

Reacties zijn altijd welgekomen. (zie onderaan deze pagina)


Door Manou Doutrepont en Paul Soete

WEEK 8: VAN 20 TOT 26 FEBRUARI 2024

Loonvorming


Loonkostenevolutie


In een tussentijds verslag van de Centrale Raad van het Bedrijfsleven over de loonkostenhandicap kan men afleiden dat de loonnorm, berekend volgens de bestaande loonnormwet, geen ruimte zal geven voor loonsverhogingen in 2025-2026. (CRB)


Loonkloof mannen-vrouwen


Verrassend op hoeveel manieren men de loonkloof tussen mannen en vrouwen kan berekenen. Er zijn verschillende bronnen en verschillende correctiemethodes. Wat zijn de resultaten? (CRB)

  • De loonkloof per gepresteerd uur bedraagt 8% o.b.v. administratieve geegevens en 5% o.b.v. een enquête.

  • Omdat vrouwen minder werken dan mannen bedraagt de niet-gecorrigeerde loonkloof die geen rekening houdt met de genderverschillen op vlak van de gepresteerde arbeidsduur 21%.

  • Het goede nieuws is dat de loonkloof, hoe men die ook berekent, vermindert en dat België beter scoort dan de meeste andere Europese landen.

  • Alternatieve verloningsvormen worden vaker toegekend aan mannen dan aan vrouwen. Bij wijze van voorbeeld krijgen meer dan dubbel zoveel mannen een bedrijfswagen ter beschikking dan vrouwen.

  • De loonkloof is groter in de privésector dan in de openbare sector, in grotere ondernemingen dan in kleinere, voor oudere werknemers dan voor jongere.

  • Er zijn veel verklaringen en weinig rechtvaardigingen.


Niet-recurrente resultaatsgebonden voordelen (cao nummer 90)


De toepassing van cao nummer 90 betreffende niet-recurrente resultaatsgebonden voordelen schommelt sinds 5 jaren tussen de 0,7 en 0,8 procent van de brutolonen die aangegeven zijn aan de RSZ.


Figuur 1: aandeel van de niet-reurrente resultaatsgebonden voordelen: jaarlijks gemiddelde in percentage van het RSZ-brutoloon, privé-sector.


Eind 2023 waren er 9 sectorakkoorden van toepassing over niet-recurrente resultaatsgebonden voordelen. Op ondernemingsniveau telde men 2.484 bedrijfsakkoorden en 8.006 toetredingsakten. (CRB)


Commentaar.

Jammer dat het verslag geen melding maakt van het aantal werknemers die dergelijke bonus genieten.


Koopkrachtpremies

83 paritaire (sub)comités die samen 1,9 miljoen werknemers tellen hebben een sectorale regeling voor het toekennen van een koopkrachtpremie uitgewerkt. 98 paritaire (sub)comités, goed voor 1,8 miljoen jobs, hebben dat niet gedaan. Deze cijfers zeggen nog niets over het aantal werknemers die effectief een koopkrachtpremie genoten.


De criteria waren zeer uiteenlopend (en mag zich afvragen waarom). De vaakst weerkerende criteria waren de operationele bedrijfswinst (code 9901) en winst van het boekjaar (code 9905). Om te bepalen of deze winst hoog of uitzonderlijk hoog werd de voor de berekening gekeken naar voorgaande jaren, of naar een bepaald niveau of nog naar beide criteria. (CRB)


Sectoraal overleg


De vakbonden van de huishoudhulpen voerden vrijdag 23 februari een protestactie in Brussel voor de deuren van BNP Paribas Fortis tegen het opzeggen van de cao betreffende de eindejaarspremie en de syndicale premie. De bank werd geviseerd omdat die aandeelhouder van het grootste dienstenchequesbedrijf is. (Nieuwsblad)


Commentaar.


De vakbonden blijven de stelling verspreiden dat elke huishoudhulp gemiddeld 400 euro verliest omdat twee werkgeversorganisaties de cao hebben opgezegd. Ze doen de moeite niet om uit te leggen dat door het doorwerkingseffect van cao’s enkel de werknemers die na 31 december van vorig jaar aangeworven zijn geen recht hebben op de eindejaarspremie. Het is geweten dat werkgevers van de sector op ondernemingsniveau toegezegd hebben dat ze hoe dan ook de eindejaarspremie aan al hun huishoudhulpen zullen betalen.


De Regering van het Brusselse Gewest heeft de hervorming van de dienstenchequesector goedgekeurd. Het regionaal kader voorziet dat vanaf 2025 de subsidiëring van dienstenchequesbedrijven afhangt van (1) voorafgaande bezoeken aan de werven en (2) een jaarlijkse opleiding van 16 uur per jaar.


Commentaar.


Opleiding in de sector wordt een hybriede systeem. De federale regeling geeft de werknemer het recht op 5 dagen opleiding en de Brusselse regeling verplicht de werkgever 16 uren opleiding te organiseren.


Met deze regeling treedt Het Brussels Gewest op in de federale bevoegdheden inzake arbeidsverhoudingen en ook inzake preventie en bescherming op het werk.

 

Ondernemingsoverleg


In Merksem hebben de bedienden van de productiesite veevoeder van  Aveve op dinsdag 20 februari het werk neergelegd om hun ongenoegen te uiten over de hoge werkdruk en het uitblijven van een premie van 750 euro. (Nieuwsblad)


De saga van Delhaize is nog niet afgelopen. De vakbonden maken zich op om sociale verkiezingen af te dwingen bij de ‘grote zelfstandigen’ die meerdere winkels met het merk Delhaize uitbaten. (DS)

 

Openbare diensten


De werknemers van Le service d’Aide à la Vie Journalière de Liège zijn dinsdag 20 februari in staking gegaan tegen het HR-beleid gevoerd door een privé consultant. (RTBF)

 

Europees luchtverkeer


Op verschillende Duitse luchthavens heeft het grondpersoneel van Lufthansa het werk neergelegd van dinsdag 20 tot woensdagavond 21 februari.  De staking komt er na mislukte onderhandelingen voer meer loon voor 25.000 personeelsleden. (VRT)


ACV Puls en CNE roepen het cabinepersoneel van Brussels Airlines op om van 28 februari tot 1 maart te staken. BBTK sluit zich niet aan bij de actie. (DS)


Op de luchthaven van Zaventem is maandag 26 februari een spontane staking uitgebroken bij bagageafhandelaar Aviapartner uit ontevredenheid over de werkomstandigheden. (VRT)

 

In de buurlanden


Nederland


De rust komt niet terug bij Aviko in het Limburgse Lomm. De werknemers legden het werk neer van donderdag 22 tot zondag 28 februari om een betere loonsverhoging af te dwingen. Vakbond FNV eist een loonsverhoging van 5,3 procent en de automatische indexering van de lonen. (NOS)


Frankrijk

Goed en slecht nieuws voor de toeristen. Na vijf dagen staking is de Eifeltoren weer toegankelijk. Maar de prijs voor de toegang wordt 20 procent duurder. (La Tribune


De totale verhogingen (algemeen en individueel) waarover in 2024 in de bedrijven in de steekproef wordt onderhandeld, zullen gemiddeld 3,5% bedragen, na 4,6% in 2023. (Groupe Alpha)

Zie Grafiek

 

Elders in de wereld


De openbare ziekenhuizen en gezondheidsinstellingen van Marokko zijn op 23 februari getroffen door een staking. De vakbonden eisen dat de regering de afspraken nakomt die eerder zijn gemaakt. (Marokko.nl)


In Zuid-Korea staken de jonge artsen tegen de regeringsplannen om de instroom van artsen te verhogen met 60 procent. (VRT)

WEEK 7: VAN 13 TOT 19 FEBRUARI 2024

Een politieke partij die het minimumloon wil verhogen. De bevoorrechte zetel van de Boerenbond in het interprofessioneel overleg. De vakbonden van de SNCF voorbijgestoken. Nederland zet zich op om de herinnering aan de gedurfde staking in 1941 levendig te houden. De aantrekkingskracht van Valentijn op stakers.

 

Minimumlonen      


De PS gaat de verkiezingsstrijd aan met een voorstel om het minimumloon te verhogen tot 2.800 euro. (De Tijd)

 

Commentaar.

 

Anderen zullen het voorstel politiek kaderen en commentaar geven over de sociale en economische gevolgen van een verhoging van het minimumloon met 40 procent. Wat ons opvalt is dat een politieke partij met een imago het sociaal overleg genegen te zijn voorstelt dat de overheid het minimumloon zou bepalen.

 

Loonvorming in België is traditioneel een domein van het sociaal overleg. We zijn een land met een conventioneel minimumloon. De automatische indexering staat in cao’s geschreven. Zowel de Nationale Arbeidsraad als de paritaire comités hebben cao’s gesloten over minimumlonen. De verhoging van het minimumloon is een van de laatste wapenfeiten van de Groep van Tien.

 

Boerenorganisaties

 

Zijn de boerenorganisaties representatief? De recente protesten van landbouwers bewijzen dat ze het vertrouwen van hun achterban verloren hebben. (De Tijd)

 

Commentaar.

 

Dit bericht was een aanleiding om een blik te werpen op de rol van de landbouworganisaties in het sociaal overleg.

 

Op sectoraal niveau tellen we vier erkende representatieve werkgeversorganisaties: de Boerenbond, AVBS Sierteelt- en groenfederatie, Fédération wallonne de l’agriculture (FWA) en de Nationale centrale voor ondernemingen van technische land- en tuinbouwwerken. Het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) behoort niet tot deze groep.

 

Deze vier vertegenwoordigen de werkgevers in drie paritaire comités: PC 132 voor de ondernemingen van technische land- en tuinbouwwerken, PC 144 voor de landbouw en PC 145 voor de tuinbouw. Deze drie paritaire comités zijn goed voor 42.000 jobs.

 

Op interprofessioneel niveau zijn de landbouwers als enige sectorale organisatie aanwezig. De Boerenbond heeft een zetel op de werkgeversbank in de Nationale Arbeidsraad (NAR) naast het VBO, de KMO-organisaties (Unizo en UCM) en de vereniging van niet-commerciële organisaties (Unisoc). In de Groep van Tien[1] zetelen dezelfde organisaties m.u.v. de socioprofit.

 

De Groep van Tien, met de Boerenbond en zonder Unisoc, hoe kan dat uitgelegd worden? Wiskundig  zeker niet. De Boerenbond is een Vlaamse feitelijke vereniging die 16.000 leden telt wat goed is voor zeven op de tien land- en tuinbouwbedrijven in Vlaanderen waaronder talrijke gerund worden door zelfstandigen zonder personeel. Unisoc vertegenwoordigt de quartaire sector die goed is voor één miljoen jobs.

 

In het interprofessioneel akkoord van de Groep van Tien voor de jaren 2007-2008 (NAR) liet de Boerenbond zijn enige zichtbare voetafdruk achter in wat ingewijden de champignonclausule noemen. Op het allerlaatste moment kon de onderhandelaar een clausule in de tekst lassen die belangrijk was voor de piepkleine champignonteelt en totaal onbelangrijk voor de de andere spelers. Het ging om de oproep van de Groep van Tien om deze sector vrij te stellen van de doorstorting van de bedrijfsvoorheffing van de lonen van de arbeiders.

 

Sectoraal overleg

 

Op 1 januari 2024 waren in de 162 paritaire comités en subcomités 5.228 mandaten te begeven. Deze mandaten werden bezet door 2.898 personen, waarvan 1.907 mannen en 991 vrouwen. (FOD WASO)

 

Ondernemingsoverleg

 

Als gevolg van een collectief ontslag bij Friesland Campina te Lummen zullen de lokale HR-diensten verdwijnen. Dat maakt de mensen ongerust, zegt ACV, omdat de ze dan geen aanspreekpunt hebben voor hun vragen. De informatie- en consultatieronde loopt nog door en de actie is beperkt tot het uitdelen van flyers. (VRT)

 

Alle 128 winkels van Delhaize hebben een koper gevonden. (Le Soir) Het syndicaal verzet tegen de franchisering van de winkels kostte de werkgever 250 miljoen euro. (De Standaard)

 

Commentaar.

 

Bij de franchisering van de 128 winkels zijn er 9.000 bedienden betrokken. De geciteerde kosten komen neer op 27.777 euro per bediende.

 

Openbare diensten

 

De speciale eenheden van de federale politie dreigen wegens hun aanhoudende onderbemanning met stakingsacties tot eind deze maand. (Nieuwsblad)

 

Buurlanden

Nederland

 

De automatische loonindexering mag dan geen algemeen geldende cao-afspraak zijn zoals in België, op ondernemingsniveau wordt er wel om gestreden. Enkele voorbeelden uit de actualiteit van de laatste weken. De werkgever van Cosco Shipping Lines & Cross-Ocean wil af van de bestaande automatische prijscompensatie (APC). (CNV) Een cao voor de werknemers van Koole, een tankopslagbedrijf in de haven van Rotterdam, voorziet in een APC met bovenop een loonsverhoging van 8 procent gespreid over vijf jaar. (PZC) De APC was ook de inzet in de onderhandelingen bij Wilhemsen Port Services (CNV)  en Aviko in Lomm (FNV) en Aviko in Steenderen (FNV). Bij LC Glass is er een akkoord over een kliksysteem: als de inflatie hoger uitvalt dan 5% in 2024 dan gaan de sociale partners in overleg passende afspraken maken. (CNV) Bij Blue Amigo bleef de collectieve afspraak beperkt tot een eenmalige indexering. (CNV)

 

De leden van CNV en FNV hebben het eindbod van de werkgevers voor een nieuwe cao Tuinzaadbedrijven met een ruime meerderheid verworpen. Zij vinden een loonsverhoging van 5% te laag om de inflatie van de afgelopen jaren mee te compenseren. (CNV)

 

Nieuws bij NS (Nederlandse Spoorwegen): de onderhandelaars bereikten een voorakkoord met een loonsopslag van 6,6 procent. 51 procent van de ondervraagde vakbondsleden van FNV zegt achter de nieuwe cao te staan. De leden van spoorvakbond VVMC stemden tegen. Onvoldoende draagvlak, vindt vakbond FNV en roept deze reden in om opnieuw te onderhandelen over een loonsverhoging die de inflatie compenseert. (Treinreiziger)

 

Bij Zeeland Refinery is de loonsverhoging beperkt tot 6,2 procent. (FNV) De fabrieksmedewerkers van AkzoNobel zullen 10 procent meer verdienen, het kantoorpersoneel 9 procent. (FNV)

 

Er is een akkoord in de groothandelbranche van banden en wielen (7.000 werknemers) (CNV)

 

Volgens AWVN vallen de loonafspraken in januari wat lager uit.

 

ZIE GRAFIEK

 

De Nederlanders bereiden zich voor op de herdenking van de Februaristaking. In februari 1941 gingen de werknemers in staking uit protest tegen de anti-joodse maatregelen van de Duitse bezetter. (Oost-online)

 

Commentaar.

 

Ook in België werd er in 1941 gestaakt. Het begon op 10 mei met een betoging van vrouwen tegen het voedseltekort. Op 12 mei legden 70.000 metaalarbeiders het werk neer gedurende 21 dagen, ondanks het uitdrukkelijk verbod van staking van de militaire bezetter. Het verzet sloeg over naar het Limburgse steenkoolbekken. I.t.t. Nederland draaide het open conflict niet om de Jodenvervolging maar om materiële eisen, nl. voldoende voedselvoorziening en lonen. Dit open verzet was het startsein voor de uitbouw van de clandestiene communistische vakbeweging, meer in Brussel en Wallonië dan in Vlaanderen.  (Voor meer informatie:  Dirk Luyten, Stakingen tijdens de tweede wereldoorlog in België)

 

Frankrijk

 

De controleurs van de SNCF staken van donderdagavond 15 tot maandagmorgen 19 februari voor beloofde nieuwe loonvoordelen. De actie ging uit van de bestuurders zelf en niet van de vakbonden. (Franceinfo) Het gevolg is dat de vraag naar carpoolen en bussen zoals Flixbus(n.b. een filiaal van SNCF) en binnenlandse vluchten explodeert. (Le Point)

 

Commentaar.

 

Een staking die de treinen gedurende meer dan drie dagen doet stil staan is op zich al een bijzondere actie. Maar achter deze staking schuilt nog een opmerkelijk fenomeen: de staking die het spoorverkeer in de war stuurde werd op gang getrokken door een kleine groep controleurs (5.000 controleurs van de 145.000 medewerkers van de SNCF) en niet door de vakbonden.  

 

Omdat werknemers het individueel recht hebben om te staken konden zij het conflict ontketenen buiten de structuren van het sociaal overleg. Er kwam geen vakbond bij te pas om het verzet te coördineren. Dat kon wel via WhatsApp en Facebook.  Eén vakbond, SUD Rail, recupereerde het verzet. Deze vakbond vertegenwoordigt minder dan 20 procent van de medewerkers van de SNCF.

 

Na de gele hesjes en het boerenprotest is deze staking een signaal voor het middenveld. In deze conflicten slagen de zgn. representatieve orgnisaties er niet in om belangentegenstellingen te kanaliseren in ruil voor hun erkenning als gesprekspartner. Omdat het hen niet lukt geven zij ruimte aan grotere groepen om een algemeen protest te uiten of aan kleinere groepen om op te komen voor louter eigenbelang zonder rekening te houden met het geheel.

 

Dergelijke corporatistische acties, zoals we ook kennen bij de Belgische spoorwegen, bezorgen hoofdbrekers voor de overheid die de plicht heeft een minimum dienstverlening van de vitale sectoren te organiseren. Ze lokken onbegrip uit bij de burgers, die de ongemakken ondergaan. Volgt de publieke opinie die sommige politici overhaalt om initiatieven te nemen om het stakingsrecht strenger te regelen.

 

Stakingen door een revolterende achterban volgen niet de geijkte procedures die vakbonden geacht worden te volgen vooraleer ze hun achterban oproepen om het werk neer te leggen. Elke wilde staking is een contestatie van het gezag van de syndicale leiders  en ondermijnt de legitimiteit van de vakbonden zelf. Dat was het risico die de vakbonden beseften tijdens de  ongecontroleerde stakingen van de Limburgse mijnwerkers in 1970.

 

(Dit commentaar is geïnspireerd door Le “Breaking Bad” de la SNCF, geschreven door Stephanie Matteudi-Lecocq en  Vers de nouvelles articulations entre syndicalisme et action politique? geschreven door Michèle Tallard.)

 

Duitsland

 

Zo'n 10.000 werknemers in de Duitse retailsector hebben vrijdag het werk neergelegd om druk uit te oefenen op de loononderhandelingen. Met deze eerste waarschuwingsstaking  werden vooral de landelijke warenhuisketen Edeka geviseerd. De vakbond Verdi bereidt zich voor op stakingen in de volgende weken. (Frankfurter Rundschau)

 

Europese luchtvaart

 

De voormalige Martinair-vliegers die overgenomen zijn door KLM zetten hun acties door om gelijke rechten en arbeidsvoorwaarden te bekomen als hun collega’s van KLM. (Up in the sky)

 

De sociale onrust bij Brussels Airlines neemt weer toe. Het sociaal overleg hapert bij het cabinepersoneel.  De vakbonden van de piloten hebben, zoals het moet, een verzoening aangevraagd omdat de partijenhet oneens blijven over de indexering van de voordelen uit het cafetariaplan. (Le Soir)

 

De Duitse vakbond Verdi heeft het grondpersoneel van luchtvaartconcern Lufthansa opgeroepen tot een nieuwe grote staking op dinsdag 20 februari. (Ver.di)

 

Elders in de wereld

 

De sociale onrust blijft aanslepen in Finland. Honderddertigduizend Finnen staakten op vrijdag 16 februari tegen de arbeidsmarkthervormingen van de regering. (Crisis24) Het ziet ernaar uit dat het land in transitie is. Het traditioneel tripartiet en sterk gecentraliseerd sociaal overleg, gebaseerd op samenwerking en vertrouwen, is op de helling komen te staan. (Social Europe)

 

Staken op Valentijn, dat is bijzonder.  In de States hebben de chauffeurs van Uber, Lyft en Doordash juist die dag voor een stakingsactie uitgekozen (Marketscreener 12 2) en in de UK zijn het die dag de maaltijdbezorgers en het Amazon-personeel die actie voerden (MSN 13 2). Maar een Nederlandse rechter dwingt de stakers om bloemen te leveren. (zie vorig weekoverzicht). 

 

[1] De Groep van Tien is de groep van de toponderhandelaars van de sociale gesprekspartners. Hoewel deze groep op geen enkele juridische basis rust is dit orgaan feitelijk het beslissingscentrum voor de belangrijkste sociale vraagstukken, zoals de loonvorming. Hier worden interprofessionele akkoorden (IPA) gesloten. Deze akkoorden zijn in feite politieke akkoorden zonder juridische waarde. Ze worden omgezet in cao’s gesloten in de NAR of vertaald door de wetgever in wetten of besluiten. De Groep van Tien functioneert niet meer sinds enkele jaren.

WEEK 6: VAN 6 TOT 12 FEBRUARI 2024

Op de keper beschouwd


Moegetergerde cipiers, revolterende poetshulpen, onrustige postbodes, ontevreden politiemensen, onbegrepen treinbestuurders, onzekerheden bij Arcelor-Mittal in Zelzate en  Audi in Vorst, hopeloze boeren, wilde stakingen bij het streekvervoer. Het jaar 2024 wordt precies een woelig jaar voor de politiek, een verkiezingsjaar bovendien. (DS)

 

Sectoraal overleg


De vakbonden van de sector van de dienstencheques wouden de aandeelhouders een poets bakken.
“Tijd voor grote schoonmaak” zeggen de vakbonden. In hun nieuw actieplan zetten de vakbonden de aandeelhouders “die het meeste geld opslokken” persoonlijk onder druk, met name door hun namen en woonplaatsen te publiceren op een website. Het is ook de bedoeling om acties te organiseren op die adressen. “Ze moeten weten dat ze vroeg in de ochtend gewekt kunnen worden, dat we naar hen thuis kunnen gaan”, zo vuurden de bonden hun militanten aan. (Nieuwsblad) De adressenlijst werd na twee dagen van het internet verwijderd. (Eigen informatie)

 

 

Commentaar.


Wat is de stand  van zaken van het gesubsidieerde model van profitbedrijven die 150.000 poetshulpen (80.000 voltijds equivalente jobs) inschakelen om 1 miljoen gezinnen te ontzorgen? 


De werkgevers klagen aan dat ze de stijgende kosten niet kunnen doorrekenen aan de klanten. Ze zeggen een winstmarge te hebben van amper een half procent op de omzet. 37 procent van de werkgevers, vooral kleinere en sociale organisaties die samen 20 procent van de huishulpen tewerk stellen, zijn verlieslatend volgens een studie van GraydonCreditsafe. Vakbonden wijzen naar de winstcijfers op kapitaal van de grootste werkgevers. 


De bevoegde inspectiediensten stellen vast dat het welzijnsbeleid bij vele werkgevers ondermaats is.


De prijs van een cheque verschilt per regio: negen euro in Vlaanderen, tien à twaalf in Wallonië en Brussel.


Administratieve kosten doorrekenen aan de klant kan in Vlaanderen, niet in Wallonië. Werkgevers stellen dat dit verbod de vrijheid van ondernemen wurgt.


De fiscale aftrekbaarheid verschilt van regio tot regio.


De werkgeversorganisaties hebben de cao opgezegd met in dezelfde tekst de modaliteiten van de eindejaarspremie en de syndicale premie (beide premies worden betaald door het sociaal fonds). Om de werknemers niet te treffen stellen ze de vakbonden voor om een nieuwe cao te sluiten met alleen de eindejaarspremie. Tot nu toe zijn de vakbonden niet ingegaan op dit aanbod.


De scène wordt bezet door drie partijen die vertegenwoordigd zijn door tien organisaties: (1) de werkgevers vertegenwoordigd door drie federaties, (2) de werknemers vertegenwoordigd door drie vakbonden en (3) de  belastingsbetalers, die twee derden van de factuur betalen, vertegenwoordigd door de drie regionale overheden (directe subsidie) en de federale overheid (fiscale aftrekbaarheid). De vierde partij, die minder dan een derde van de kosten betaalt, bestaat uit de klanten die geen aparte vertegenwoordiging hebben maar die wel door de politiek ontzien wordt. Elke partij vindt dat de andere partijen de factuur moeten betalen. Deze complexiteit verklaart de patsituatie die de zwaktste partij, de poetshulpen, gijzelt.


De inzet is de toekomst van het model. Bij ongewijzigd beleid worden de kleinere spelers van de kaart geveegd en wordt op langere termijn het privé initiatief versmacht. De bal ligt bij de overheden die moeten bepalen wat hun (kern)taak is in dit dossier.

 

Openbare diensten


Een aanhoudend dispuut tussen het personeel en de directeur van de afvalintercommunale Incovo in Vilvoorde leidde tot een spontane staking. (HLN)


Licence to strike bij Bpost.
De vakbonden dienden een formele stakingsaanzegging in bij de directie van Bpost zonder de leden op te roepen tot een algemene neerlegging van het werk. Een signaal of oproep tot redelijkheid (sic) omdat er geen plan van aanpak is om het verlies van contract voor de verdeling van kranten op te vangen. (DS) Een derde van de postkantoren in Brussel en Wallonië gingen dicht, in Vlaanderen vijf. Bijna alle krantenrondes werden uitgevoerd. (VRT) De minister bevoegd voor de Post lanceert in een gesprek met kranten de idee om de postbodes de job van gevangenisbewaker aan te bieden. (De Tijd)


De oproep tot een estafette-staking van de cipiers (zie vorige week) lijkt goed opgevolgd te zijn. (Nieuwsblad)


Dankzij een plan van aanpak voor hun veiligheid hebben de chauffeurs van de TEC van Luik en Verviers na ee nstaking van een week het werk weer aangevat. (RTBF)


De chauffeurs van de TEC met stelplaats Baulers (Waals Brabant) gingen donderdag 8 februari in staking om veiligheidsmaatregelen te eisen.  (RTL)

 

Nederland


Harde loononderhandelingen bij Zeeland Refinery (CNV)


Een sociaal plan maakte een einde aan de acties bij melkpoederbedrijf Ausnutria. (NOS)

 

Europese luchtvaart


Boven Europa hangt altijd een staking van piloten of cockpitpersoneel in de lucht.


Vakbond Verdi heeft p woensdag 7 februari het grondpersoneel bij Lufthansa opgeroepen gedurende 27 uren het werk neer te leggen om de druk op de loononderhandelingen op te voeren. (Tagesschau) De reactie van de maatschappij dat de staking onverstandig is heeft niet veel invloed gehad. (MarketScreener)


Een rechter vindt dat het recht op liefdesverklaring voorrang heeft op de vrijheid van staking
. De voormalige Martinair-vrachtpiloten mogen doorgaan met hun staking bij KLM. De rechter ging niet in op het verzoek van de werkgever om de staking te verbieden maar hij legt wel een voorwaarde op: de vakbond moet minstens acht uren voor vertrek van betreffende vlucht de staking aankondigen. Pikant detail: de rechter oordeelde dat de staking de vluchten met bloemen tot Valentijndag niet mogen verstoren. (De Telegraaf)

 

Elders in de wereld


Werknemers van Anheuser-Busch die vanaf 1 maart in de VS in staking gaan kunnen rekenen op een stakingsvergoeding betaald door de Teamster-vakbond van 1.000 dollar per week. De vakbond zegt 300.000.000 dollar in kas te hebben om de staking te financieren. (Beursduivel)

 

Grafiek van de week


Het totaal van het middelmatig en totaal vertrouwen van de Waalse burgers in de vakbonden bedraagt 57,9 procent en ligt hoger dan het vertrouwen in de politieke instellingen. Dat leert ons Le baromètre social de la Wallonie 2023 uitgegeven door l’institut wallon de l’évaluation, de la prospective et de la statistique.

ZIE GRAFIEK

WEEK 5: VAN 30 JANUARI TOT 5 FEBRUARI 2024

Inflatie


In januari komt de index der consumptieprijzen op 130,08 punten en bedraagt de inflatie 1,75%. De inflatie op basis van de gezondheidsindex, die in december 130,19 punten bedraagt, stijgt van 1,28% naar 1,71%. De afgevlakte gezondheidsindex, die gebruikt wordt voor de indexering van de lonen, bedraagt 126,56 punten, d.i. een stijging op jaarbasis van 1,04%. (Statbel)

 

Figuur 1: evolutie van de inflatie in de laatste 24 maanden

 

Europa


Top van de sociale dialoog


De Europese Commissie, het Belgische voorzitterschap van de Raad van de EU en de Europese sociale partners hebben op 30 janauri in Hertoginnedal een tripartiete verklaring voor een bloeiende Europese sociale dialoog ondertekend. Dit is een plechtige verklaring die het belang van de sociale dialoog onderstreept om de uitdagingen voor onze economiën en arbeidsmarkten aan te pakken. (beEU)


FOTO


Blauw overheerst: blauwe achtergrond, mannen in blauwe pakken (m.u.v. twee Belgen, Rudi Delarue, voorzitter van de Nationale Arbeidsraad, en federaal minister Frank Vandenbroucke), blauwe dassen voor de heren en blauwe sjaal van Esther Lynch, secretaris generaal van ETUC. Ursula von der Leyen in paars (of is het magenta?) valt hiermee op.

 

Boerenprotest

 

Het boerenprotest domineerde de Belgische actualiteit maar is eigenlijk een Europees fenomeen. (alle media)

 

Commentaar.

Toegegeven, de belangen van de boeren mogen dan niets te maken hebben met arbeidsverhoudingen en wijzelf zijn geen specialisten in landbouw. Maar wij vinden dat een vergelijking met collectieve acties van werknemers en vakbonden een interessante oefening is. 

  1. Het boerenprotest heeft iets anarchistisch, zoals de acties van de gele hesjes. De landbouworganisaties type Boerenbond en lobbygroepen zoals het Algemeen Boerensyndicaat houden zich stil. Dat is ondenkbaar bij werknemersprotest waar de vakbonden de onmisbare schakel zijn omdat zij ofwel stakingen organiseren ofwel spontane stakingen erkennen. 

  2. Het verzet vindt tezelfdertijd plaats in heel wat Europese landen en vertaalt een diepe en breed gedragen malaise.   

  3. In België alleen al kost het protest 100 miljoen euro, schade die gedragen wordt door burgers en bedrijven die niet betrokken zijn bij het landbouwbeleid(DS).

  4. De landbouwers hebben vele en diverse redenen om te protesteren. Je vindt nergens een eisenbundel maar kan via de pers druppelsgewijs de klachten inventariseren. In Nederland komen boeren in actie om hun onvrede over de stikstofregels uit te spreken, in Frankrijk protesteren ze tegen een verbod op bestrijdingsmiddelen, in Spanje gaat het over watergebruik, in België laten ze van zich horen over dalende inkomsten, bergen administratie en strengere milieuregels, in Duitsland klagen ze de dieseltaks aan. Europa is overal de kop van Jut omdat de internationale handelsverdragen de import van goedkope voedingsmiddelen vergemakkelijken, het een onhaalbare bureaucratie oplegt en de boeren verplicht vier procent van de grond braak te laten liggen. Komt daarbij dat Vlaamse boeren Colruyt en voedingsbedrijven verwijten de prijs van de akkers op te drijven. Het is wachten totdat ze Natuurpunt viseren. De agro- en de voedingsindustrie en de voedingshandel worden verweten de prijzen te drukken. De consument gaat vrijuit. 

  5. Het protest van de landbouwers is geen klassenstrijd maar een opstand tegen de overheid (zoals de boerenopstand tegen de hervormingsplannen van Europese commissaris Sicco Manscholt in 1971), of beter tegen overheden: de Europese Unie (die terloops gezegd 30 procent van zijn budget besteedt aan landbouw), de nationale regering en de regionale regering. 

  6. Vakbondsleiders riskeren bij blokkering van de openbare weg een strafrechterlijke vervolging en onbekende boeren bij  baldadigheden een burgerrechtelijke eis tot schade-vergoeding.(De Tijd

  7. Rekken in de supermarktketens geraken leeg. Retailbedrijven stappen naar rechters om bevelschriften te bekomen tegen actievoerders die hun distributiecentra versperren. (De Tijd)

  8. Boeren protesteren niet door het werk neer te leggen of door te weigeren hun producten te verkopen. 

  9. Zij stappen niet te voet om in brede kolonnen te betogen maar rijden met indrukwekkende trekkers in lange kolonnen. 

  10. Blokkades en vuurhaarden gaan altijd samen.

  11. Er zijn drie kleuren van trekkers: (in volgorde) groen, blauw en rood. (DS)

 

Sectoraal overleg


Dienstencheques


Verschillende dienstenchequebedrijven factureren de klant hogere administratieve kosten. De gemiddelde marge per uur poetshulp bedraagt 0,55 procent. 37 procent van de bedrijven zijn verlieslatend (De Tijd) De vakbonden beraden zich over stakingen van poetshulpen, nadat opnieuw is gebleken dat 3 op de 4 gecontroleerde dienstenchequebedrijven de welzijnswet niet naleven. (De Tijd) Die vaststelling komt boven op de opzegging van de cao betreffende de eindejaarspremie (zie weekoverzicht 2024/01).


Commentaar.

Het gebrek aan winstgevendheid, betwist door de vakbonden, wordt uitgevochten door druk te zetten op de werknemers. De poetshulpen die aangeworven worden na 31 december 2023 (en niet alle zoals in de pers staat) hebben geen recht op een eindejaarspremie. De inspectie stelt vast dat de welzijnswet op grote schaal niet wordt nageleefd. Op die manier willen de werkgeversfederaties de vakbonden aan de onderhandelingstafel brengen om het verdienmodel van de sector te herijken.


Deze sector is zwaar gesubsidieerd en is sinds vorig jaar uit de lethargie gestapt om de prijs voor de klant te verhogen in plaats van de loononderhandelingen te blokkeren en hogere subsidies te eisen. Dit lost het conflict tussen werkgevers en vakbonden niet op. Volgens de sectorale prijzencontrole mag de prijsverhoging niet dienen om de lonen te verhogen. De Regering weigert de faciale waarde van de dienstencheque te verhogen die zou toelaten de loonvoorwaarden te verbeteren.


De toekomst zal uitwijzen of de al bij al beperkte prijsverhoging en een eventuele afschaffing van de fiscale aftrekbaarheid een drempel zullen zijn voor de middenklasse om nog beroep te doen op gesubsidieerde dienstverlening. Als de prijselasticiteit groot zou blijken, dan kunnen we spreken van een subsidiëring van de hogere middenklasse en van een Mattheuseffect.

 

Ondernemingsoverleg


Werkgever en vakbonden van Vasco in Dilsen-Stokkem ondertekenden een sociaal plan voor 64 ontslagen werknemers. (VRT)


Het ontslag van een werknemer die een blikje bier vanop de band pakte was de druppel die de emmer van frustraties bij de werknemers van AB InBev in Leuven deed overlopen. 400 werknemers gingen in twee dagen staking. (Leuven Actueel)


De staking van vorige week in de brouwerij van Hoegaarden bloedde leeg zonder akkoord. (Leuven Actueel)

 

Openbare diensten


Collectieve werkweigering. Het personeel van de Antwerpse gevangenis in de Begijnenstraat in Antwerpen sluit voorlopig de deuren voor nieuwe gedetineerden door overbevolking. (Nieuwsblad)


Volgende week gaat elke dag het personeel in verschillende gevangenissen het werk neerleggen omdat een anti-agressieplan uitblijft. (HLN)


De vakbonden dienen bij Bpost een stakingsaanzegging in voor volgende donderdag omdat ze zich zorgen maken over de toekomst van hun bedrijf en omdat de Regering geen plan van aanpak heeft. Toch is het niet echt de bedoeling om te staken (sic). (Nieuwsblad)


Spontane acties op maandag 29 januari bij de stelplaatsen van de TEC Luik-Verviers in Robermont, Rocourt en Jemeppe. De reden is een reeks gevallen van agressie tegen chauffeurs. (Krantenkoppen)


De onderhandelingen tussen de politievakbonden en de politiek verlopen moeizaam. De bonden willen een loonsverhoging afdwingen, maar de lokale besturen zien het niet zitten om in het jaar van de verkiezingen extra budget te beloven. (De Tijd)

 

Europese luchtvaart


1.100 vluchten vanop elf Duitse luchthavens werden donderdag 1 februari geannuleerd door een staking van het veiligheidspersoneel dat een hoger loon eist. (De Tijd)


KLM
en Martinair vragen de rechter in kort geding om de staking van 150 voormalige Martina-piloten uitgeroepen door vakbond AVV te verbieden. (zie weekoverzicht 2024/03) (NU)


De vakbond Vereinigung Cockpit van Lufthansadochter Discover heeft de piloten opgeroepen zondag 4 en maandag 5 februari te staken om druk te zetten op de cao-onderhandelingen. (MarktScreener)

 

Buurlanden


Nederland


Soms zijn wij verbaasd over het aantal paritaire comités en versnippering van het sectoraal overleg in België. Wat dacht je van de sector van de Banden- en Wielenbranche in Nederland? (FNV)


Wie op zoek is naar de resultaten van recent ondernemingsoverleg kan terecht op de website van FNV en CNV. Deze week kan je een verslag lezen over onderhandelingen bij TUI fly, Leerdam Cristal Glass, Royal Talens, DHL, Gunvor, Ausnutria e.a. 


Onderhandelaars van de branche van woningcorporaties bereikten een akkoord met 10 procent loonsverhoging. (FNV)


De gesprekken over de verlenging van de maatregelen voor vervroegd pensioen voor zware beroepen verlopen moeizaam. (RTL)


Frankrijk


Einde van de drie maanden durende staking in het Parijse Centre Pompidou:  directie en twee vakbonden sloten een akkoord over de tewerkstelling in het museum, dat vanaf 2025 vijf jaar de deuren sluit voor renovatie. (Le Monde)


Duitsland


Vakbond Verdi riep vrijdag 2 februari  de 90.000 chauffeurs van het streekvervoer in alle deelstaten op om 24 uur lang te staken voor betere arbeidsvoorwaarden. (NU)


Duitse artsenpersoneel staat klaar om op 8 februari te staken om de cao-onderhandelingen voor beter loon los te trekken (De specialist)


UK


ASLEF, de vakbond van de treinbestuurders, houdt vol met de aanslepende estafettestaking (reeks van korte stakingen die elkaar opvolgen op diverse locaties) voor een hoger loon. (ASLEF)


Unite en Hitachi Rail bereikten op 29 janauri een akkoord na dagenlange staking. (Unite)

 

Elders in de wereld


Een loonsverhoging van 50%. De piloten van de Amerikaanse vliegtuigmaatschappij Southwest Airlines hebben een akkoord goedgekeurd met een onmiddellijke loonsverhoging  van 30%  en van nog eens 20% in de vijf komende jaren. (De Tijd)


Staken tegen de beperking van het stakingsrecht. In Finland zijn woensdag grote stakingen gestart vanwege onvrede over voorgestelde wijzigingen in rechten van werknemers en bezuinigingen op uitkeringen.  (The Guardian)


De pers is opvallend stil rond het conflict tussen Tesla en de Zweedse vakbonden.

 

Statistiek van de maand


Eurofound publiceerde de gemiddelde maandelijkse minimumlonen die van toepassing zijn in januari 2024 in de Europese Unie. In de grafiek hieronder staat de rangschikking van de negen landen die een maandelijks minimumloon kennen dat minstens gelijk is aan 1.000 euro. Voor een goed begrip van deze cijfers is het belangrijk om te weten dat vijf EU-landen geen nationaal minimumloon kennen, nl. Denemarken, Finland, Italië, Oostenrijk en Zweden.

Figuur 2 : de hoogste maandelijkse minimumlonen in de EU (januari 2024).

 

Citaat van de week


Zonder sociale dialoog zullen we er niet in slagen onze economieën om te vormen.

(Nicolas Schmit, Europees Commissaris voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid).

WEEK 4: VAN 23 TOT 29 JANUARI 2024

Koopkrachtpremie

SD Worx berekende dat 26 procent van de arbeiders en 21 procent van de bedienden een koopkrachtpremie kregen. Het mediaanbedrag schommelt tussen 275 en 500 euro naargelang de provincie (SD Worx)

 

BEKIJK GRAFIEK

 

Ondernemingsoverleg

Een wilde staking in de brouwerij van Hoegaarden begon maandagavond 22 januari na het schrappen van een functie in het brouwproces. Tot  maandag 29 januari leek het nog altijd vechten tegen de bierkaai. De onderhandelingen over de arbeidsorganisatie zitten muurvast. (VRT)

 

Sectoraal overleg

In het Aanvullend paritair comité voor de non-profit (PC 337) hebben de sociale partners een akkoord gesloten dat de werknemers van de kleinste organisaties recht geeft op vorming. (Unisoc)

 

Openbare diensten

Buschauffeurs in alle Henegouwse stelplaatsen van de TEC legden vrijdag 24 januari het werk neer na een agressie tegen een collega. (RTBF) Het negatief beeld van het streekvervoer door frekwente stakingen contrasteert met de toenemende tevredenheid van de klanten (RTBF).


De vakbonden van het personeel van de gevangenissen in Vlaanderen klagen de escalatie van agressie aan en dreigen met een nieuwe reeks stakingen in februari. (V-nieuws)


    Commentaar.

Je kan je de vraag stellen tegen wie de cipiers actie voeren. Een staking van cipiers treft per direct het confort van de gevangenen. Een staking na een agressie  kan bekeken worden als een vergelding. Waarop de gedetineerden reageren met rechtszaken tegen de Belgische staat omdat hun rechten geschonden worden. (DS)

 

Douaniers voerden donderdagmorgen 25 januari strenge controles op het kruispunt van de E411 met de chaussée des collines. Zo protesteerden ze tegen een nadelige vervanging van een premie door maaltijdscheques. De stiptheid van de douaniers in volle spits veroorzaakte vertraging voor honderden automobilisten. (RTBF)

 

Buurlanden


Duitsland

De staking van de treinbestuurdersvakbond GDL (40.000 leden) zou zes dagen het binnenlands en ook het buitenlands spoorverkeer verstoren. De dienstverlening van Deutsche Bahn was herleid tot twintig procent van de ritten. Maar de machinisten stopten een dag vroeger na zware kritiek en omdat de onderhandelingen op 5 februari worden hervat.  (alle media)


Context of enkele feiten om de in Duitsland ongeziene harde actie te situeren. De corporatistische  vakbond GDL ligt al maanden in de clinch met Deutsche Bahn. De machinisten eisen o.a. een arbeidsduurvermindering zonder loonverlies die vergelijkbaar is met de 35-urenweek in de industrie. Deutsche Bahn is bereid om de werkweek te beperken tot 37 uren maar niet minder omdat compenserende aanwervingen niet mogelijk zijn. Na een aantal kortere stakingen sinds november kondigde GDL de staking van zes dagen aan. De machinisten begonnen dinsdagavond bij DB Cargo en woensdag bij het reizigersverkeer. Vijf miljoen pendelaars bleven in de kou. De logistieke keten van industrie en handel zat in de knoop, niet alleen in Duitsland maar ook in de buurlanden. Deutsche Bahn verloor 25 miljoen euro per dag. De bredere spoorwegvakbond EVG volgde niet. Er gingen stemmen op om het stakingsrecht te beperken. (
FD, Le Monde)


Nederland

De vakbonden CNV, FNV en de ondernemingsraad van Zeelandia hebben een akkoord bereikt met de directie over een sociaal plan. (PZC)


    Commentaar.

Wat ons opvalt in dit bericht is de rol van de ondernemingsraad bij een sociale onderhandeling. De werkgever moest niet alleen met de vakbonden onderhandelen maar ook met de ondernemingsraad. In Nederland is de ondernemingsraad geen paritair orgaan maar autonome vertegenwoordiging van het personeel. Werknemers kunnen zich onafhankelijk kandidaat stellen voor de sociale verkiezingen wat betekent dat de vakbonden niet de exclusiviteit hebben van de kandidatenlijsten.


Het personeel
van Ausnutria, producent van baby- en kindervoeding, in Kampen Zwolle, Leeuwarden, Heerenveen en Ommen staakte voor een goed sociaal plan voor de banen die verloren gaan. (Vechtdalcentraal)

 

Europese luchtvaart

De jaarlijkse cao-onderhandelingen waren aanleiding van een staking van één dag zonder voorafgaande stemming van de piloten en cabinemedewerkers van Discover Airlines, een dochter van Lufthansa. (MarketScreener).


Op dinsdag 23 januari kwam een nieuwe operationeel directeur van de afdeling ‘maintenance en engineering’ van Brussels Airlines (ook een dochter van Lufthansa) zich voorstellen op de werkvloer. Toen hij geen antwoord kon geven op vragen over de toekomst, zoals de vervanging van verouderd materiaal, brak een wilde staking uit. Na enkele uren ging het conflict landen. (Nieuwsblad)

 

Boerenprotest

Boeren voeren actie in Europa nu hun inkomen onder druk staat door hogere prijzen voor diesel, veevoeder en meststoffen, goedkope import van graan en vlees, onaangepaste regels voor braakland, maatregelen om de stikstof te beperken en andere milieuregels. In de loop van de maand januari waren er boerenblokkades in Polen, Roemenië, Nederland, Duitsland, Frankrijk en België (eerst in Wallonië en nu ook in Vlaanderen). (alle media)

 

Elders in de wereld

In Marokko staken de notarissen. Gevolg? Huwelijken moeten gedurende een week uitgesteld worden. (Drimble)


In Argentinië wordt de nieuw verkozen president geconfronteerd met een nationale staking tegen zijn hervormingen. (De Tijd)


In Mexico zijn de werknemers van autofabrikant Audi begonnen aan een staking voor loonsverhogingen. (Markscreener)

WEEK 3: VAN 16 TOT 22 JANUARI 2024

Ondernemingsoverleg

McThree Carpets gaat failliet en sluit z’n deuren zonder sociaal plan voor 278 werknemers. (DS)


Delhaize
heeft geen wetten of cao’s overtreden wanneer zij de franchisering van de winkels in de ondernemingsraad aankondigde, aldus het arbeidsauditoraat (Le Soir).

 

Openbare diensten

De stakingsdreiging bij de NMBS uitgeroepen door enkel ACOD-spoor is (tijdelijk) geweken. Staken wordt gestaakt. De driedagenstaking voorzien op maandag 29 januari tot donderdag 1 februari is geschorst omdat de vakbond zich herkent in het sociaal overleg om talrijke problemen op te lossen. (alle media).


   Commentaar.
Waar ACOD eerst wou staken omwille van een verandering van de procedure bij de aanvang van een uurrooster, kaart hij nu andere thema’s aan: welzijn op het werk, werkdruk, statutaire aanwervingen, kwaliteit van de dienstverlening en de afschaffing van 244 medewerkers die in de stations werken. Dat allemaal om de actie te verantwoorden.


Een spontane staking, en raison d’un mouvement d’humeur, is uitgebroken op de stelplaats van de TEC van Omal, Wanze en Verlaine. (Sudinfo)


Hommeles bij De Lijn. Vanwege een conflict tussen chauffeurs en een teamcoach kwam deze week een stakingsbeweging in gang in de Vlaamse rand rond Brussel. (RingTV) Terwijl de staking uitbreidt zegt ACV het verzet van de werknemers niet te steunen (DS en VRT) De partijen kwamen tot het volgend akkoord: er zal een tweede teamcoach worden aangesteld in de stelplaats van Asse, er komt een extern onderzoek van IDEWE naar het functioneren en de bekwaamheid van de leidinggevende en de man krijgt extra ondersteuning. Als uit dit onderzoek blijkt dat de teamcoach naar behoren functioneert, zal het ACOD zich erbij neerleggen dat hij blijft werken in Asse. (Nieuwsblad)

   
    Commentaar.
Af en toe gebeurt het: werknemers revolteren zich tegen een leidinggevende.

 

Op eerste zicht een banaal conflict. Bij nader zicht een symbolisch dossier, een conflict dat principes van het sociaal overleg op de helling zet. Het is de aanleiding voor een lang commentaar.

 

“Het gaat om een groepje ontevreden chauffeurs die veel vrijheden verloren hebben en waarvan sommigen al een stevig dossier bij De Lijn hebben. Nu is er een correcte teamcoach, die de mensen aanspreekt op wat kan en niet kan.” Dat zijn de woorden van de ACV-secretaris.

 

Duidelijker kan het niet zijn, dit is geen staking meer maar een opstand tegen het werkgeversgezag. Het werkgeversgezag dat erkend is door de vakbonden (artikel 2 van cao nummer 5).

 

De staking was een wilde staking. De vakbonden hadden er bedenkingen bij maar waren de controle van de achterban blijkbaar verloren. Respect voor ACV die de staking niet steunde.

 

In een poging om de chauffeurs weer aan het werk te zetten werden eerst drie aparte oplossingen naar voor geschoven: de aanstelling van een tweede coach, de overplaatsing of een audit. Uiteindelijk hebben werkgever en vakbonden de drie ideeën op een hoop gegooid.

 

Met het akkoord in de hand konden de bonden de actievoerders overtuigen om de staking te stoppen. Maar, zo beweert ACOD, als de directie de overeenkomst nalaat uit te voeren dan zal een stakingsaanzegging volgen.

 

Dit conflict laat een wrange nasmaak achter.

 

Hoe komt het dat de ‘correcte’ teamcoach niet de onvoorwaardelijke steun van de directie krijgt waarop hij zou moeten kunnen rekenen? Moest de consistente managementbeslissing wijken voor druk door stakeholders en vrees voor publieke imagoschade? Hoe komt het dat de vakbonden toch ‘een groepje werknemers met veel vrijheden’  tegemoet komen en zo feitelijk twee basisregels van het sociaal overleg niet eerbiedigen, nl. het noodzakelijk werkgeversgezag en de procedure om een staking te ontketenen? Sociale verkiezingen?

 

Dit is de Belgische overlegcultuur van het compromis op zijn slechtst. Dit akkoord is zelfs geen compromis meer maar een eerloos  arrangement in een brutaal machtspel. Te vergelijken met het conflict een jaar geleden bij Engie waar de directie onder druk van vakbonden de sancties voor bewezen fraude introk.

 

Dit is een aanfluiting van alle leidinggevenden die hun mandaat correct uitoefenen en proberen recht in hun schoenen te staan in een verwaarloosde organisatie. 

 

De staking bij pachter Keolis/De Reys in Tisselt (zie vorige week) duurde drie dagen. De chauffeurs gingen terug aan het werk met de mondjesmaat herstelde bussen. (Nieuwsblad).

Dinsdag 16 januari hebben de verpleegkundigen van de dagkliniek van het Erasmusziekenhuis het werk neergelegd uit onvrede over de aanslepende personeelstekorten. (BRUZZ)

 

Buurlanden


Duitsland

De treinbestuurdersvakbond GDL heeft voor de vierde keer opgeroepen tot een staking, nu vanaf woensdag 24 januari en gedurende zes dagen. Het voorstel van de werkgever, 4,8 procent loonsverhoging in augustus en 5 procent in april volgend jaar en een arbeidsduurvermindering van 38 naar 37 uur, vond hij onvoldoende. (Nieuwsblad)


Frankrijk

Het personeel van de Centre Pompidou is nu al drie maanden in staking voor werkzekerheid gedurende werken die vijf jaren zullen duren. (RTL)


Politieagenten
protesteren voor betere voorwaarden als compensatie voor het extra werk dat hen te wachten staat bij de olympische spelen. (BFMTV)


FSU-SNUipp en CGT éduc’action, twee vakbonden van leerkrachten, willen met een staking op 1 februari druk zetten achter de eisen voor loonsverhoging en een betere arbeidsduurregeling. Komt daar bovenop de eis tot ontslag van de nieuwe minister van onderwijs. (SNUIPP,  SNES.EDU en CGT)


Nederland

Na intensieve onderhandelingen hebben de vakbonden en de directie van de Nederlandse Spoorwegen (NS) een cao bereikt, waarbij NS-personeel een loonstijging van gemiddeld 6,6% ontvangt. Voor het eerst werd een menstruatieverlof afgesproken. (Pitane.blue)

 

Net zoals vorig jaar gaan onderhandelingen in sectoren en ondernemingen gepaard met stakingsdreigingen. Dit was vorige week het geval bij de woningcorporaties (ND),  AkzoNobel (FNV), Ausnutria (De Stentor) en glasfabrikant QSIL (FNV).


Zware beroepen
moeten eerder kunnen stoppen met werken, zegt FNV. Na acties bij Scania en ASML was het de beurt aan de politie. Met een symbolische blokkade van VNO-NCW en Sociale Zaken. (FNV)


De vraag of de sectorale cao van supermarkten van toepassing is op platform- en onlinebedrijven wordt voor de rechter uitgevochten. (FD)


Sinds 2000 is het aantal vakbondsleden in Nederland gedaald met 25 procent. FNV is de sterkste vakbond met bijna 1 miljoen leden. In 2023 was er een stijging van het ledenaantal, voor het eerst sinds sinds jaren. Dit succes hadden de vakbonden te danken aan het verschil die zij maakten aan de onderhandelingstafel in de periode van hoge inflatie. (NU)


Figuur 1: aantal vakbondsleden in Nederland (2000-2023)

 

Groot Britannië

De treinbestuurders aangesloten bij ASLEF zullen acties voeren bij 16 treinmaatschappijen van donderdag 30 januari tot maandag 5 februari. Elke dag zullen stakingen verschillende operatoren treffen. Daarnaast zullen ze weigeren overuren te presteren. De inzet zijn loonsverhogingen. (BBC)

 

Europese luchtvaart

Voormalig Martinair-piloten die tegenwoordig in dienst zijn bij KLM, willen gaan staken. Vakbond AVV, die de circa 150 vliegers vertegenwoordigt, zegt dat er voor de piloten niets anders opzit dan acties, omdat de luchtvaartmaatschappij ze nog altijd niet volwaardig in dienst genomen zou hebben. (Luchtvaartnieuws)

 

Elders in de wereld


Noord Ierland
wordt geconfronteerd met de grootste staking ooit van de ambtenaren voor hogere lonen. (BBC)

 

Herstructereringen 2023


In 2023 hebben 83 technische bedrijfseenheden een informatie- en consultatieprocedure opgestart.


Wat is de duur van de informatie- en consultatieprocedure? Iets meer dan de helft van de procedures wordt afgerond binnen de 60 dagen na aankondiging van de interntie tot collectief ontslag.


Figuur 2: duur van de informatie- en consultatieprocedure in 2023


Wat is het resultaat van de informatie- en consultatieprocedure?  Een manier om dat te berekenen is het verschil te  meten tussen het aantal werknemers dat vermeld  werd bij de aankondiging van het  voornemen van het collectief ontslag en het aantal werknemers betrokken bij de betekening van het collectief ontslag.


Figuur 3: Vergelijking per sector van het aantal werknemers betrokken bij een aankondiging van het voornemen tot collectief ontslag en het aantal werknemers betrokken bij de betekening van collectief ontslag in 2023.


Van de oorspronkelijke 6.617 werknemers betrokken bij de aankondiging worden er na de informatie- en consultatieprocedure 5.892 werknemers ontslagen. Gemiddeld is dat 89 procent. (FOD WASO)

WEEK 2: VAN 9 TOT 15 JANUARI 2024

Profitsector


Interprofessioneel overleg

Het is geweten, de vakbonden willen de loonnormwet op de schop. Zij hebben in november 2022 de Internationale Arbeidsorganisatie doen zeggen dat de Regering, in overeenstemming met de algemene principes van de vrijheid van onderhandelen, de sociale partners zelf de vrijheid moet geven om de loonnorm te bepalen (ILO)[1]. Nu starten ze een procedure voor het Europees Comité voor Social Rechten[2]. (DS)


Sectoraal overleg

Vorige week meldden we dat de werkgeversfederaties van de dienstenchequesbedrijven de cao betreffende de dertiende maand hebben opgezegd. Het was de bedoeling de vakbonden aan tafel te krijgen om in overleg de rendabiliteitsproblemen van de sector aan te pakken. Als reactie op deze “oorlogsverklaring” en “eeuwige klaagzang” kregen ze een aanzegging van een staking op 7 februari  (DS).


   Commentaar.

Dit conflict is niet gespeend van desinformatie. De stelling dat 90.000 poetshulpen hun eindejaarspremie zullen verliezen (HLN) klopt niet. Elke cursus collectief arbeidsrecht leert ons dat cao’s nog blijven doorwerken na de opzegging ervan.

 

Ondernemingsoverleg

De sector van de retail schiet de hoofdvogel deze week.

Arbeiders blokkeerden woensdag 10 janauri het distributiecentrum van Lidl in La Louvière. De vakbonden hadden maandag ervoor een stakingsaanzegging betekend. Aanleiding was het ontslag op de maandag van een lid van de ondernemingsraad en het ontslag op dinsdag van een kandidaat voor de komende sociale verkiezingen (RTBF).


De werknemers van een winkel van Action in La Louvière gingen twee dagen in staking om te protesteren tegen het ontslag van een collega. (Sudinfo)


Omdat de uitbetaling van de lonen vaak mis loopt hebben enkele werknemers van de Jumbo-supermarkt in Beveren actie gevoerd. (VRT)


Twee dagen voor de herstart van de competitie weigeren vrijdag 12 januari de spelers van KV Oostende te trainen omdat hun loon niet betaald is (Sporza).

 

Openbare diensten


Streekvervoer

De buschauffeurs legden het werk neer omdat er problemen zijn met het rollend materieel bij De Reys, een onderaannemer van De Lijn, in de provincie Antwerpen. (Pickx) De stakers zijn vastberaden en zeggen te staken tot de bussen in orde zijn (RTV).


   Commentaar.

De triestige en terugkerende ongerijmdheid: een onaangekondigde, plotse staking n.a.v. een aanslepend probleem. Vakbonden die een spontane staking steunen respecteren niet hun eigen woord dat neergeschreven staat in de cao’s betreffende het statuut van de vakbondsafvaardiging.

De werknemers van De Lijn die willen staken moeten hun intentie meedelen twee dagen op voorhand volgens een Vlaams decreet goedgekeurd door het Grondwettelijk Hof (zie weekoverzicht 2023/20). Maar dit decreet is niet van toepassing op de onderaannemers, de zgn. pachters. (Verslag plenaire vergadering van 26 mei 2021)


In de stelplaats van Sint-Truiden heeft een tiental chauffeurs van De Lijn vrijdag spontaan het werk neergelegd. Aanleiding is een nieuw geval van agressie (VRT).


Gevangeniswezen

Donderdagavond 11 januari startte het personeel van de gevangenissen een 24-urenstaking. Die lijkt goed gevolgd te zijn (BRUZZ, WTV). De redenen zijn  al lang gekend: de overbevolking, het tekort aan personeel en alle gevolgen van dien zoals het geweld tegen de cipiers (RTBF).  De gevangenisdirecteurs hebben nu zelf aan de minister van Justitie enkele maatregeln voorgesteld (VRT)


   Commentaar.

Een staking verergert de volgens het Europees Mensenrechtenhof “onmenselijke en vernederende behandeling” van gedetineerden. Een wet van 2019 voorziet in een minimale dienstverlening, maar de provinciegouverneur kan personeel pas opvorderen als een staking langer dan 48 uren duurt. Die voorwaarde is in de wet geslopen op vraag van de vakbonden. (DS)


Douane

De pers meldde tot nu toe dat de collectieve acties sinds vorige maand van de douaniers van de luchthaven van Luik gingen om de vermindering van nachtarbeid (zie weekoverzicht 2023/51). Nu kunnen we lezen dat zij strijden voor de aanpassing van hun statuut om de gelijkwaardigheid te bekomen met dat van de politieagenten . (RTBF en Todayinliège).


Een stiptheidsactie van de douaniers van de luchthaven van Charleroi uit solidariteit met hun collega’s van de luchthaven van Luik zorgde voor lange wachtrijen van passagiers. (Le Soir)


Pro memorie.

Een stiptheidsactie mag dan een collectieve actie zijn, zij is in België geen staking in de arbeidsrechtelijke zin van het woord. Het recht op staken is beperkt tot het neerleggen van het werk. Er bestaat geen recht om de bedongen arbeid gedeeltelijk uit te voeren als drukkingsmiddel. Werken of stoppen met werken, dat is de kwestie. Men kan niet een beetje staken. De stiptheidsacties en slow down lijken op stakingen maar zijn geen stakingen. Ze vinden plaats buiten alle regels. Ze zijn valse stakingen. Zij zijn een foutieve uitvoering van de arbeidsovereenkomst. De werknemers handelen te kwader trouw en negeren het gezag van de werkgever. De werkgever kan tuchtmaatregelen toepassen of zelfs overgaan tot ontslag. Kan de werkgever weigeren om loon te betalen of kan hij het loon proportioneel verminderen, het is een open vraag voor juristen.
 

In de buurlanden


Frankrijk

De vakbonden klagen de karikatuur van het sociaal overleg bij electriciteitsproducent EDF aan. Zij eisen een loonsverhoging van 4 procent bovenop de sectorale loonsverhoging van 2 procent terwijl de werkgever 1,5 procent voorstelt. Het resultaat van de spanning is een stakingsaanzegging. (20 minutes)


Duitsland

Gedurende drie dagen rijden er bijna geen treinen van de Deutsche Bahn en andere spoorwegmaatschappijen. Het is de derde staking van de machinisten om druk te zetten op de loononderhandelingen. Deutsche Bahn was naar de rechter gestapt om de staking tegen te houden, tevergeefs. (Treinreiziger)  Tezelfdertijd blokkeren boeren overal in het land wegen. Ze zijn boos omdat de Regering van plan is landbouwsubsidies te schrappen.


Nederland

In december 2023 kwamen nieuwe loonafspraken uit op gemiddeld 6,8 procent. De gemiddelde loonafspraak in heel 2023 is uitgekomen op 7,3 procent. (AWVN)

ZIE GRAFIEK


   Commentaar. 

In Nederland slaagt AWVN erin de vinger aan de pols te houden van de loonakkoorden omdat die als dienstverler aan werkgevers betrokken is bij ongeveer alle 800 Nederlandse cao’s.

De ruim 20.000 werknemers van de Nederlandse Spoorwegen krijgen dit jaar een loonsverhoging van gemiddeld 6,6 procent. Dat staat in een recnte cao. De dreigende stakingen zijn van de baan. (AD)


FNV dreigt met een staking van de buschauffeurs vanwege ‘onacceptabnel’ hoge werkdruk van chauffeurs sinds Arriva het vervoer overnam van Keolis (AAVisie)


Het zijn moeilijke onderhandelingen voor een sociaal plan voor ontslagen personeel bij Ausnutria (Drimble) en glasfabriek QSIL Winschoten (RTV Noord) en Zeelandia (AD).


In Nederland kan de werkgever een cao sluiten met de ondernemingsraad of de vakbond. Nu rijst de vraag of een vakbond het recht kan afdwingen - zonder een staking te moeten organiseren - om aan de onderhandelingstafel te schuiven. M.a.w. kan een werkgever weigeren om met een vakbond te onderhandelen? In de zaak TUI wordt de vraag aan het Hof van Cassatie voorgelegd. (Hogeraad) Het is wachten op een uitspraak.


   Commentaar.

Deze zaak doet denken aan een vergelijkbare zaak in België. De arbeidsrechtbank van Brussel oordeelde in een vonnis van 18 mei 2017 dat KBC te goeder trouw alle fracties dient uit te nodigen om te onderhandelen, ook als hij beslist heeft dat hij een akkoord kan sluiten met slechts één vakbond.

Blijft de vraag of de overheid wel een partij kan verplichten om met een andere partij te onderhandelen. Het antwoord is niet evident na lectuur van de internationale principes van vrije onderhandelingen (Alinea’s 1313 e.v. van Freedom of association. Compilation of decisions of the Committee on Freedom of Association).


Groot Brittanië

De zesdaagse staking onder jonge artsen in Engeland en later ook Wales die dinsdag afliep, heeft nog geen doorbraak geforceerd. Wel is de stemming grimmiger geworden, zowel tussen de nationale gezondheidsdienst NHS en de vakbonden, als tussen de regering en de artsenvakbond BMA. (Medisch contact)


De onderhandelingen over een loonakkoord voor de werknemers van de Londense metro dreigden te ontsporen maar de situatie is weer genormaliseerd. (MSN


Europese luchtvaart

Een vertrouwensbreuk tussen piloten en directie van Brussels Airlines leidde zaterdag tot een 24 urenstaking zonder naleving van de verzoeningsprocedure. Hoe is het zo ver gekomen? Een meningsverschil over de indexering van het cafetariaplan overeengekomen in een cao werd voorgelegd aan de rechter. Volgens de vakbonden heeft de directie gezegd het vonnis in eerste aanleg te respecteren, d.w.z. niet in beroep te gaan. De rechter oordeelde in het voordeel van de stelling dat de voordelen van het cafetariaplan volgens de cao geïndexeerd moeten worden. Nu de directie zegt in beroep te gaan zegt de vakbond dat de werkgever zijn woord niet houdt (alle media).

 

Internationaal overleg

Het internationaal sociaal overleg gebeurt in de schaduw. Op vraag van lezers hebben we in het begin van het nieuwe jaar het goede voornemen er meer aandacht aan te besteden.


Internationale fora zijn voortrekkers om de rol van het sociaal overleg te benadrukken voor de groene transitie van de economie en de arbeidsmarkt. Enkele voorbeelden van teksten met internationaal gezag:

  • De Internationale Arbeidsorganisatie en de OESO benadrukken het als volgt: A strong social consensus is crucial for transformative change and avoiding disruptions of social fabric. (ILO)

  • Eén van de thema’s van het Europees semester 2024 is Green collective bargaining for a fair green transition. (Raad van de Europese Unie)

  • De vertegenwoordigers van de regeringen en de sociale partners van de Scandinavische landen onderschreven op 1 december 2023 het principe van de tripartite dialoog voor de groene transitie van de arbeidsmarkt. (Memorandum)


-------------------------------------------------

[1] De Centrale Raad van het Bedrijfsleven publiceerde een advies betreffende de aanbevingen van het Comité voor Vakbondsvrijheid.

[2] Het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR) controleert of de aangesloten landen de regels van het Europees Sociaal Handvest (ESH)respecteren. Het ESH is een mensenrechtenverdrag opgesteld door de Raad van Europa, een instelling die los staat van de Europese Gemeenschap.

WEEK 1: VAN 22 DECEMBER TOT 8 JANUARI 2024

Wetgeving


Beschermde werknemers worden langer beschermd


Om rekening te houden met de verhoogde pensioenleeftijd past een wet van 3 december 2023 de leeftijd aan tot wanneer de bijzondere ontslagbescherming van kandidaten bij de sociale verkiezingen van toepassing is. De nieuwe leeftijd wordt 66 jaar vanaf 2025 en 67 jaar vanaf 2030. De wet werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 14 december 2023.


Nieuwe deadline voor koopkrachtpremie


In het Belgisch Staatsblad van 28 december 2023 verscheen het KB van 18 december 2023 met de volgende wijzigingen betreffende de koopkrachtpremie:

  • de cao die een koopkrachtpremie toekent moet gesloten en ondertekend zijn voor 1 januari 2024, maar, en dat isnieuw, kan later neergelegd worden bij de griffie van de FOD WASO;

  • de koopkrachtpremie moet uitgereikt worden ten laatste op 31 maart 2024 waar dit vroeger 31 december 2023 was.


Profit sectoren


Dienstencheques

Twee van de drie werkgeversfederaties uit de dienstenchequesector, Federgon en DCO Vlaanderen, hebben de sectorcao’s over de eindejaarspremie en de economische werkloosheidstoeslag opgezegd. (DS)

 

   Commentaar.

De opzegging van sectorale cao is een zeldzaamheid.

Het juridisch effect van de opzegging van de cao’s in kwestie is beperkt. De doorwerking van cao’s zorgt ervoor dat deze voordelen ingeschreven zijn in de individuele arbeidsovereenkomst van alle werknemers die in dienst zijn op het moment dat deze cao’s ophouden werking te hebben. De opzegging treft dus enkel de nieuwe werknemers.


Maar dat is niet het doel, zeggen de federaties. Zij willen druk zetten op de vakbonden om een ander overleg te voeren omdat die al vier jaar lang weigeren rekening te houden met de ontroereikende subsidies door de gewesten. Dit zou een signaal moeten zijn voor een nieuw drieledig overleg van de federaties met de vakbonden (voor de loonvoorwaarden) en de drie gewesten (voor de structurele subsidies en erkenningsvoorwaarden). Niet te vergeten dat ook de federale regering een rol speelt (voor de fiscale aftrekbaarheid). De werkgevers vragen dat hierover een nieuw sociaal contract overeengekomen wordt.


Een nationaal overleg wordt bemoeilijkt door de regionalisering. Vlaanderen, Wallonië en Brussel voeren een ander beleid inzake de prijs van de dienstencheque, de subsidiëring van de bedrijven en de plafonnering van de kosten die de bedrijven doorrekenen aan hun klanten.


Blijft nog een open vraag. Waarom hebben de twee betrokken werkgeversfederaties de maand december gekozen om de cao op te zeggen. Juist op het moment dat de eindejaarspremie betaald wordt.

 

Flexijobs als nieuw onderhandelingsthema?


In sommige paritaire comités is het mogelijk dat er een discussie op gang komt om hun sector toe te laten of uit te sluiten van flexi-jobs (systeem van opt-in en van opt-out).

 

Openbare diensten


TEC


Een wilde staking is uitgebroken in de opstelplaats van de Bussen te Jemeppe. Aanleiding was een bekogeling van een bus. (RTBF)


Spoorvakbond ACOD: een tegen allen


Spoorvakbond ACOD klaagt het gebrek aan overleg aan en dreigt met een driedaagse staking van de spoorweglui tegen een verandering in taken die de productiviteit ten goede komt. ACV Transcom en liberale VSOA sluiten zich niet aan bij de actie. (Alle media)


   Commentaar.

De spoorstaking is contraproductief (DS). Hoe valt uit te leggen dat een vakbond tegen productiviteitsverbetering is die volgens het sociaal pact de basis is voor goede loon- en arbeidsvoorwaarden? De enige reden schuift ACOD zelf naar voor: het gebrek aan productiviteit betekent meer tewerkstelling.


ACOD verantwoordt de actie met het argument dat er geen operationele meerwaarde is ten gunste van de reizigers. Maar sinds wanneer krijgt de vakbond mandaat van de reizigers om het spoor lam te leggen?


750.000 dagelijkse reizigers, waaronder studenten onder examenstress, moeten zich dus voorbereiden op miserie van maandag 29 januari om 22 uur tot donderdag 1 februari om 22 uur omwille van een machtstrijd tussen een vakbond en de directie.


ACOD Spoor spreekt van succesvolle acties in november en december. De vraag is wat succes betekent. De verstoring van het treinverkeer of invloed op het overleg? Dat laatste is het in geen geval. ACOD stelt immers zelf vast dat de directie geen uitnodiging tot overleg opstuurde terwijl de twee andere vakbonden dialogeren met de directie.


ACOD kiest voor conflict. ACV Transcom en VSOA blijvben aan de onderhandelingstafel. Wie zal het meest uit de brand halen? Wie zal de sociale verkiezingen winnen?
 

 

Ondernemingen Profitsector


Na een staking van 5 dagen is een oplossing gevonden voor 26 werknemers uit de weekendploeg van luierproducent Ontex zonder dat er ontslagen vielen. (HLN)


De 70 technici van Fluvius West in Torhout gingen vrijdag 22 december spontaan in staking om de arbeidsdruk en onderbemanning aan te klagen.(Focus)


Er is een sociaal plan voor de werknemers die hun werk verliezen door de sluiting van de papierfabriek Sappi in Lanaken. (VRT)


Delhaize
geeft een koopkrachtpremie van 100 euro aan zijn personeel in dienst. De bedienden van winkels die al zijn overgenomen zijn verontwaardigd omdat ze deze premie niet krijgen. (GvA)


   Commentaar.

Of de ene bediende een koopkrachtpremie krijgt of de andere niet is niet de keuze van de ene of de andere werkgever. De voorwaarden en modaliteiten van de koopkrachtpremie zijn bepaald door de cao’s gesloten in het paritair comité 202 (foodketens) resp. 201 (zelfstandige kleinhandel).

Lidl is geconfronteerd geweest met stakingen op vrijdag 22 december en vrijdag 29 december. De werknemers klagen de arbeidsomstandigheden en de werkonzekerheid aan. (RetailDetail en RTBF)


Taxichauffeurs, zowel werknemers als zelfstandigen, op Brussels Airport hebben vrijdag 2,5 uur lang hun werk neergelegd. Ze protesteerden tegen het voornemen van de Vlaamse overheid om in 2024 het behalen van een Nederlands taalexamen verplicht te stellen. (Alle media)

 

In de buurlanden


Nederland


Glasfabriek QSIL
te Winschoten sluit. Onder dreiging van een staking eisen de werknemers én een loonopslag van 4 procent én een goed sociaal plan. (Drimple)


Frankrijk


Na een staking van drie weken bij ArcelorMittal Duinkerke voor betere loonsvoorwaarden moet vakbond CGT op 28  december vast stellen dat ze niets bekomen hebben. (Le Monde)


Vakbonden van de lokale politie hebben de leden opgeroepen om op Kerstavond en Oudejaar te staken voor betere loonvoorwaarden. Op Kerstavond lag de opkomst niet hoger dan 25%. (Le Monde) Op Oudejaarsavond zou 80% van de politiemensen gestaakt hebben. (BFM)


Door een staking stonden op dinsdag 2 januari de treinen stil tussen Marseilles - Toulon – Les Arcs – Cannes (Le Figaro) en op zondag 7 en maandag 8 januari tussen Agen en Bordeaux (Actu.fr), tussen Bordeaux en Limoges (ICI) en op de lijnen van Centre-Val de Loire (ICI).


   Commentaar.

Lokale stakingen van het spoorpersoneel zijn in België niet gekend, maar wel in Frankrijk.


Toeristen staan in de kou. De Eiffeltoren was woensdag 27 december gesloten wegens staking. Vakbond CGT protesteert hiermee tegen de manier waarop de toren wordt beheerd. (Alle Franse media) Werknemers van de Mont-Saint-Michel zijn al sinds 26 december in staking. Het monument is sindsdien ofwel gesloten ofwel gratis toegankelijk. (RTL) Sinds 23 december zijn de medewerkers van het Centre Pompidou in staking voor het behoud van hun rechten. (Le Monde)


Duitsland


Spoorvakbond GDL
had aangekondigd om vanaf maandag 8 januari 2024 stakingen van drie tot maximaal vijf dagen te organiseren. Deutsche Bahn (DB) houdt vast aan zijn aanbod om de lonen te verhogen met elf procent en een inflatiecompensatiebonus van 2.850 eruo voor een looptijd van 32 maanden. Bovendien stelt DB een systeem voor dat de werknemers in ploegendienst kunnen kiezen tussen een 35-uren- of een 40-urenweek. Daarop reageerde GDL door de staking op te schorsen tot woensdag. (N-TV)


Die zullen gepaard gaan met lokale en regionale demonstraties en blokkades o.a. van boeren tegen bezuinigingen van de overheid. De economie sputtert. Het doembeeld van de zieke man van Europa duikt op.


UK


Vanaf woensdag leggen 'junior doctors' - dokters in opleiding - zes dagen het werk neer. Zij eisen een loonopslag van 35 procent om de koopkracht van in 2008 te evenaren. Deze actie volgt op de staking van drie dagen net voor kerst. Het is de langste continue syndicale actie in de 75-jarige geschiedenis van de geliefde, maar chronisch ondergefinancierde National Health Service. (De Tijd) Deze staking is uiteindelijke een uiting van een fundamentele malaise in de gezondheidszorg. (l’Humanité)


Het personeel van de metro van London begon op zondag 7 januari een vierdagenstaking voor hogere lonen. (Le Monde)

 

Europees luchtvaart


Acht uren duurde de staking van het grondpersoneel van de luchthaven van Genève op kerstavond met de afschaffing van 6 vluchten als gevolg. Meer was niet nodig om betere loonsvoorwaarden te bekomen van hun werkgever. (BFM)


De piloten van Discover Airlines, een filiaal van Lufthansa, staakten gedurende 24 uren om de directie te dwingen te onderhandelen. (Crisis24)


De sociale vrede in het luchtruim boven Frankrijk tijdens de Olympische Spelen is gewaarborgd. Dat staat geschreven in een akkoord tussen de belangrijkste vakbonden van de Franse luchtverkeersleiders en directie dat voorziet in een loonsverhoging. (BFM) De Franse overheid heeft intussen de stakingswetgeving voor luchtverkeersleiders aangepast. Personeels-leden met een essentiële rol moeten voortaan minimaal twee dagen vooraf aangeven of zij meedoen met een staking. (Up in the sky)


Bij luchtverkeersleider Skeyes hebben de directie en de vakbonden een sociaal akkoord bereikt omtrent het wegwerken van overuren en het aanpakken van het structureel overwerk. (VRT)


Het grondpersoneel van Iberia staakte van vrijdag tot maandag 8 januari tegen de uitbesteding van de handling aan Aviapartner. De vakbonden vrezen voor verslechtering van de arbeidsomstandigheden na de overgang van onderneming. (HLN)


Het securitypersoneel van de luchthaven van Alicante-Elche staakt elke dag gedurende twee uren van 1 tot 14 januari voor betere loon- en arbeidsvoorwaarden. (Observatoire de l’Europe)


De 250 werknemers van Menzies Cargo op Schiphol gaan er in 2024 gemiddeld 10,4% op vooruit. Dat is het resultaat van het akkoord tussen directie en vakbond FNV (FNV).

 

Elders in de wereld


Een Finse vakbond sluit zich aan bij een havenblokkade die Tesla zal verhinderen zijn voertuigen naar Zweden te importeren. Een Zweedse rechtbank oordeelde in beroep dat PostNord voorlopig geen nummerplaten hoeft te leveren aan de autofabrikant die worden geboycot door de werknemers van het postbedrijf. (Reuters)


De vakbond United Auto Workers (UAW) heeft een loonakkoord bereikt met de maker van auto-onderdelen Allison Transmission Holdings Inc. De vierjarige overeenkomst garandeert voor UAW-werknemers betere loonvoorwaarden (Reuters).


Bekijk en download hier alle weekoverzichten

Actua sociaal overleg 2024
PDF – 1,4 MB 2 downloads
Actua Sociaal Overleg 2023
PDF – 8,5 MB 28 downloads

Reactie plaatsen

Reacties

Davy Tuytens
een maand geleden

Beste,

Hartelijk dank voor de wekelijkse nieuwsbrieven over sociaal overleg en sociale conflicten. Het is altijd waardevol om goed geïnformeerd te zijn en nieuwe inzichten op te doen. Jullie heldere uitleg en actuele berichtgeving maken het makkelijker om de complexe wereld van sociaal overleg te begrijpen. Ga zo door met het leveren van waardevolle content!

Vriendelijke groet
Davy